Հայաստանի գյուղական փոքր դպրոցների ճակատագիրը․ բարեփոխո՞ւմ, թե՞ աղետ
Հայաստանի խորհրդարանում կրկին ակտիվորեն քննարկվում է հանրապետության փոքր գյուղական դպրոցների օպտիմալացման ծրագիրը։ Այս սեպտեմբերին Սյունիքի մարզի որոշ համայնքներում կրթական հաստատությունները կշարունակեն գործել նվազագույն աշակերտներով։ Իշխանություններն այս գործընթացը որակում են որպես որակյալ կրթության ապահովում, մինչդեռ ընդդիմությունը մտահոգված է գյուղերի դատարկմամբ։
Սյունիքի մարզն աչքի է ընկնում սակավաթիվ սովորողներ ունեցող կրթօջախների առատությամբ։ Օրինակ՝ Աղվանի համայնքի 80-ամյա պատմություն ունեցող դպրոց այս ուսումնական տարում հաճախելու է ընդամենը մեկ աշակերտ՝ Միկա Վարդազարյանը։ Տնօրեն Մարգո Մկրտչյանի տվյալներով՝ միակ սովորողի կրթության համար աշխատում է 9 հոգուց բաղկացած անձնակազմ։
Նմանատիպ պատկեր է նաև Սալվարդ գյուղում, որտեղ կրթություն է ստանում 10 երեխա։ Համայնքի ղեկավար Մովսես Մարգարյանը նշում է, որ դպրոցի բացակայությունը կարող է բացասաբար անդրադառնալ գյուղի կյանքի վրա։
«Բայց եթե գյուղի հիմնական դպրոց չլինի, մի քիչ սիրուն չի, դպրոցը, ինչ-որ, կյանք է փոխում», - նշել է նա «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում։
Միևնույն ժամանակ, Խոտանանում խոստացված նոր կրթահամալիրի շինարարությունը ձգձգվում է։ Նախկին շենքը քանդվել է, և 23 աշակերտ տեղափոխվել է գյուղապետարանի շինություն։ Սյունիքի կրթության վարչության պետ Մերի Գանդալյանը վստահեցրել է, որ սեպտեմբերին դպրոցներ փակելու որոշում դեռևս չկա։
Խորհրդարանական բանավեճեր
Օպտիմալացման ծրագիրը ենթադրում է մինչև 100 աշակերտ ունեցող 229 դպրոցի ճակատագրի վերանայում, որոնցից 55-ը գտնվում են սահմանամերձ գոտում։
Իշխանական պատգամավոր Թագուհի Ղազարյանը պնդում է, որ որոշ տեղերում մեկ աշակերտի վրա տարեկան ծախսվում է մինչև 20 միլիոն դրամ, ինչը պետք է ավելի արդյունավետ կառավարել։ Աղվանիի տնօրենը, սակայն, հերքում է այս թիվը՝ նշելով, որ իրական ծախսը չի գերազանցում 11 միլիոնը։
Ընդդիմադիր գործիչներն այս քաղաքականությունը համարում են վտանգավոր։
- «Հայաստան» խմբակցությունից Լիլիթ Գալստյանի կարծիքով՝ սա հանգեցնում է գյուղերի դատարկմանը և թիկունքի խոցելիությանը։
- «Ուժեղ Հայաստան»-ի ներկայացուցիչ Անդրանիկ Գևորգյանն ընդգծել է, որ հատկապես սահմանամերձ բնակավայրերը կարող են լուրջ խնդիրների բախվել դպրոցների փակման պարագայում։
Իշխող ուժի ներկայացուցիչ Սիսակ Գաբրիելյանը նշել է, որ թեև փակման պաշտոնական փաստաթուղթ չկա, կա փոքր դպրոցների վերակազմավորման հստակ քաղաքականություն։ Նրա խոսքով՝ պետությունը պատրաստ է ապահովել տրանսպորտ կամ տրամադրել 2 հազար դրամ՝ երեխաների տեղափոխումը հարևան գյուղեր կազմակերպելու համար։
Նյութը պատրաստվել է արհեստական բանականության միջոցով՝ հեղինակավոր լրատվական աղբյուրների հիման վրա։ Բոլոր աղբյուրները նշված են ստորև։
Կարևորը՝ առանց սպամի։
