Թուրքիայի ԿԳՆ-ն ստուգում է հայկական դպրոցներն աշակերտների ընդունման համար
Թուրքիայի կրթության նախարարությունը սկսել է ստուգումներ իրականացնել Ստամբուլի հայկական փոքրամասնության դպրոցներում։ Պատճառը Հայաստանի քաղաքացիություն ունեցող աշակերտներին որպես հյուր ընդունելն է: Ըստ նախարարության տեսուչների՝ նման աշակերտներն այլևս չեն կարող հաճախել այդ կրթօջախներ և պետք է տեղափոխվեն պետական դպրոցներ։
Ըստ Agos պարբերականի՝ տեսուչները դպրոցների ղեկավարներին տեղեկացրել են նոր արգելքի մասին։ Նրանք ներկայացել են հայ աշակերտների ցուցակներով, հարցումներ արել նախորդ տարիներին սովորածների վերաբերյալ և փորձել պարզել՝ արդյոք նրանք տեղափոխվել են պետական դպրոցներ։ Ակնկալվում է, որ նմանատիպ ստուգումներ կանցկացվեն նաև հունական և հրեական փոքրամասնությունների կրթօջախներում։
Ստուգումների հիմքն ու հյուր-աշակերտների կարգավիճակը
Հայաստանի քաղաքացիները հայկական վարժարաններում որպես «հյուր աշակերտ» սովորում են արդեն շուրջ 14 տարի՝ հիմնվելով 2012 թվականին մասնավոր կրթական հաստատությունների մասին ընդունված թուրքական կանոնակարգի վրա։ Այս կարգավիճակը թույլ է տալիս օտարերկրացիներին հաճախել դպրոց ազատ տեղերի առկայության դեպքում, սակայն նրանք չեն կարող ավարտական վկայական ստանալ, այլ միայն տեղեկանք՝ անցած դասընթացների և գնահատականների մասին։
Ստեղծված իրավիճակն անհանգստացրել է հայկական դպրոցների տնօրեններին, ովքեր մտավախություն ունեն, որ այս ձևաչափը կարող է վերջնականապես չեղարկվել։ Խնդիրը քննարկելու նպատակով սպասվում է համայնքի և դպրոցների ղեկավարների հանդիպում, որի մասին տեղեկացվել է նաև Պոլսո Հայոց պատրիարք Սահակ Մաշալյանը։
Պաշտոնական հանդիպումներ և իրավապաշտպանների արձագանքը
Ստուգումները տեղի են ունենում Թուրքիայի կրթության նախարար Յուսուֆ Թեքինի և հայկական դպրոցների մանկավարժների՝ հուլիսին Ստամբուլում կայացած հանդիպումից կարճ ժամանակ անց։ Այդ ժամանակ Թեքինը հայտարարել էր, որ նախարարությունը խտրականություն չի դնում աշակերտների միջև։
Մարդու իրավունքների և ճնշված ժողովուրդների համերաշխության ասոցիացիան (MAZLUMDER) քննադատել է այս քայլը՝ նշելով, որ այն կզրկի Հայաստանից եկած երեխաներին կրթության հնարավորությունից։ Կազմակերպությունը կոչ է արել օրենսդրական փոփոխություններ կատարել աշակերտների իրավունքները պաշտպանելու համար։
«Կրթությունը համընդհանուր և անհետաձգելի իրավունք է՝ անկախ երեխայի ազգությունից, իրավական կամ նրա ընտանիքի ներգաղթյալի կարգավիճակից»,- հայտարարել է MAZLUMDER-ը։
Լրագրող և գրող Ռոբեր Քոփթաշը նույնպես քննադատել է կառավարության այս քայլը՝ շեշտելով, որ այն խոչընդոտում է հայ ներգաղթյալների ընտանիքների երեխաներին շարունակել կրթությունը տեղի հաստատություններում։
Վիճակագրական տվյալներ
Թուրքիայում հայկական կրթական համակարգը համեմատաբար փոքր է։ Ստամբուլում գործող 14 հայկական դպրոցներից այս տարի ավագ դպրոցի ընդունելության քննություն է հանձնել 177 աշակերտ, որոնցից 154-ը շարունակել է ուսումը հայկական ավագ վարժարաններում։ Ընդհանուր առմամբ, Թուրքիայի հայկական, հունական և հրեական դպրոցները գործում են փոքրամասնությունների կրթության հատուկ իրավական շրջանակում և հիմնականում սպասարկում են երկրի ոչ մահմեդական համայնքներին։
Նյութը պատրաստվել է արհեստական բանականության միջոցով՝ հեղինակավոր լրատվական աղբյուրների հիման վրա։ Բոլոր աղբյուրները նշված են ստորև։
Կարևորը՝ առանց սպամի։
